پاکستان که افغا نستان را به پرتگاه اندا خته بود ؛ اکنون ، خود ش به لب پرتگاه رسیده است

بخش نهم بیست ونهم ماه ثور، سا ل 1404 ابرا هیم ورسجی درهشت بخش پیشین این نویشته ، تا برگه ای 87 نویشته احمد رشید را به گونه ای کوتاه بررسی وبازتا ب داده ام. دراین بخش ، به بررسی برگه های با قی ما نده ای نویشته او می پردازم. قا بل تذ کر میدا نم که پاکستان از نا دا نی جورج بوش را جع به افغا نستان ود یگر کشورهای منطقه بهره برداری های زیادی ما لی- تسلیحاتی- اقتصادی کرد. بهره برداری های که با وارد کاخ سفید شدن بارک اوبا ما کا هش یافتند. البته بد و دلیل : نخست ، اوبا ما متوجه بازی دوگا نه پاکستان در افغا نستان شد. بازیی که در ظاهر همراهی با نیروهای امریکای فعال درافغا نستان ودرعمل کمک به طالبان درجنگ علیه آن ها وحکومت دست نشا نده ای آن بود. دوم ،اوبا ما کمک های امریکا به ارتش پاکستان را قطع وبه کمک دربخش های: اقتصادی ،بهدا شتی ، حزب های سیا سی ،جا معه مد نی ورسا نه های آن افزود. نظامی های شیاد پاکستا نی که ازکمک های هنگفت ما لی- نظامی امریکا محروم شده بود ند ، با تغییر ظاهر به بخش های نا مبرده پیوستند تا بد زدی های خود ادا مه دهند...با وجود تعهد بارک اوبا ما به کار درافغا نستان ،ارتش امریکا نگاه د یگری به موضوع دا شت که افزا یش شمار سربازان درآن بود. افزایشی که با وجود حضورنظا می امریکا درعراق دشواربود. هیلاری کلنتن وزیرخارجه امریکا برخلاف نظرمشا وران خود ش در وزارت خارجه همراهی با نظر نظامی های پنتا گونی درپرسمان های مهم می کرد؛ وهولبروک مخا لف افزا یش سربازان وطرفدار فشاربرپاکستان وطالبان وکمک به افغا نستان وپاکستان دربخش اقتصادی بود ( برگه 92). دراین را ستا ، مشکل امریکای های سیا سی ونظامی این بود که در شنا خت دوگا نه بازی کردن های پاکستان در افغا نستان درما نده شده بود ند. البته این گونه که ،هم پاکستان مسیر کمک رسانی به سربازان شان در افغا نستان بود هم کمک به طالبان در جنگ وترورعلیه پا یگاه های آن ها می کرد...واقعا روا بط درمیان افراد مهم نظامی اداره اوباما در پیوند با چگونگی کارکردن درافغا نستان دوگا نه بود. مثلا ،دیوید پتریوس علاقمندی به گفت وگو با ایکن بیری سفیر امریکا در کابل ندا شت. وایکن بیری وان پترسن سفیر امریکا در پاکستان با هولبروک سخن نمی گفتند. این اختلاف ها وخود داری اوبا ما از گفت وگو ها با رهبران افغان وپاکستان واستفاده نا توهم از آن بد شواری ها افزود.... متحدان امریکا در جهان هم خوا ستارتعهدهای امریکا به افغا نستان بود ند وبرای یک دهه این کشوربه چا لش بزرگ درسیا ست خارجی امریکا تبد یل شده بود ( برگه 93 ). نگاه های متفا وت سیا سی ها ونظا می های امریکای راجع به رخ داد های افغا نستان ونا توانی حکومت های فاسد کرزی وغنی ، دشواری های امریکا را در افغا نستان فزونی بخشید. افزون برآن ، ...اوبا ما حاضر نبود که با گروه های افغان خواستارتا مین را بطه یا گروه های جا معه مد نی افغا نستان دیدار کند. میشل اوبا ما همسربارک اوبا ما سفرهای زیادی درجهان کرد وبرای بهبود وضع زنان تلاش ها کرد اما علاقمندی بزنان وکودکان افغا نستان نشان نداد....بد ون شک ، کرزی دشواری های افغا نستان را به اوبا ما بیان کرد. فردی که امید می رفت افغا نستان را از جنگ سی سا له بیرون کند. وکرزی راه خود را گم کرد. مثلا ، او در قدرت اما منزوی در ریا ست جمهوری برای مد ت طولا نی بود ( بر گه 94 ). تاریخ وتجربه های سیا سی - اداری - دپلماسی ، نشان دا ده اند که در بحران ها رهبران فرهمند ظهور می کنند. ازاینکه افغان ها گرفتار فقر تاریخی- فرهنگی میبا شند ، ظهور رهبران فرهمند ازشکم فرهنگ فقیر-قبا یلی آن ها نا ممکن بود ومیبا شد. ازاین که افغان ها / پشتون ها در خرا سان افغا نستان نامیده ومرز بندی شده توسط هند بریتا نیا وروسیه تزاری در سا ل 1880 ترسای ،هم اقلیت 32 در صدی هم گرفتار فقرفرهنگی- سیا سی میبا شند ، ظهوررهبران فرهمند از شکم فرهنگ قبا یلی آن ها نا ممکن میبا شد. نا ممکن بود نی که تاریخ آن را تا یید کرده ومی کند. واقلیت بودن افغان ها درخراسان افغا نستان نا میده شده توسط استعمارکهنه با عث شد که امیران وطن فروش آن ها ازدوست محمد تا ملا هیبت الله ، همه نوکران استعمارهای سیاه وسرخ وامریکا وتازه غلام پاکستان یا غلام غلام شوند! بطورنمونه ، در طول تاریخ نا بسا مان افغا نستان ، تمام تمرکز وتوجه جسمی وروا نی امیران آن نجات سیا سی و دوام حکومت های پوشا لی- بد فرجام خود شان بود. مثلا ،هیچ امیر افغان صلح آمیزدر تخت خوا بش نمرده است. ودپلمات های نسل پیشن امریکا این پیچید گی را فهمیده بود ند که برای ایجاد اعتماد به چیزهای بیشتر ازپول واسلحه نیازدارند. مثلا ،در یک گزارش مهم درسال 1972 ، پیش ازسرنگونی پادشا هی ظاهرشاه که دریک کود تای ( خا نواد گی ) سرنگون شد ، را برت نیومان سفیرامریکا نویشت :برای پاد شاه وگروه رهبری نجا ت هد ف اول بود ود یگر هد ف ها ارزش دومی دا شتند...وتبد یل توجه امریکا ازافغا نستان به عراق ،اوضا ع آن را بد تر ساخت ( برگه 95-96 ). ازاینکه اکثریت مطلق مردم فارسی زبان وازبک - ترکمن - بلوچ وبخشی کوچک آن افغان میبا شد ،با عث شد که امیران افغان که به آن ها پسوند استعمارزی داده ام ، با خود فروشی ووطن فروشی به قدرت برسند وقدرتمداریی وطن فروشا نه کنند که کرد ند وادا مه میدهند. ازآن هم مسخره تراینکه ، طا لب غنی پا نزده روز پیش از ترک کا بل توسط با داران امریکای خود آن را ترک وبا 169 میلیون دا لر به ازبکستان وازآنجا به امارات متحده عربی رفت! من که در کرزی وغنی استعداد دولت داری را سراغ ندا شتم وآن ها ودار ود سته های دزد شان را نوکران سه گا نه امریکا وبریتا نیا وپا کستان میدا نم. لذا ، اطلا عا تی های امریکای را مقصر میدا نم که آن ها را به قدرت با لا کشید ند و146 میلیارد دا لر سرما یه کشور خود را با کمک به آن ها تلف کرد ند! خوب است که احمد رشید نوشته است که کرزی بد ترین دشمن خود ش بود! مثلا او از مهارهمه دشواری های اداره ای خود ، خود داری کرد. او در مبارزه با رشوت ومهار دشواری های اداره ای خود درما نده شد. او در شنا خت اینکه رشوت د شواری عمده کشور ومردم میبا شد نا کام شد. او کمترین توجه به بهبود حکومت داری وضعف های وزیران خود نکرد. او به ند رت به پا یگاه ارتش واداره عا مه در وقت آموزش مد یران می رفت. او ما نع فسا د گسترده ما لی برا دران خود ش هم نشد! در حا لیکه آن ها مصروف غارت با نک در قندهار بود ند وبا اتهام های روز افزون متهم شده بود ند. و او دشمن را درجای دوست نشا ند ومردم را گیچ کرد ( برگه های : 97-98). دشواری عمده امریکا در افغا نستان این بود که بی سواد ها در اداره وسیا ست را بنام تکنوکرات ها به قدرت رسا نده بود. تکنوکرات های دروغین که هم نوکران امریکا هم نوکران پا کستان میبا شند. و...درگفت وگو های با همی مقام های امریکای درباره افغا نستان ، به مسا یل مهم واسترا تژیک آن از گونه های سیا سی ما نند جدای های نژادی ،اقتصادی وروا بط با کرزی یا آماد گی طالبان برای گفت گونمی شد. وپاکستان با پرسش های زیا دی موا جه شد وآما ده پا سخ دهی به آن ها نشد. بجای آن ها ،لئون پنیتا مد یر سیا / سازمان اطلا عا ت مرکزی امریکا فهرست مخفی مبارزه با تروریسم را برای مهار آن از گونه حملات درونزدر پاکستان وافزا یش شمار افراد خود وایجاد شا خه مخفی سیا را درآن مطرح کرد (بر گه 90 ). فعال کردن شا خه مخفی سیا در پاکستان بد ون همکاری با شبکه جا سوسی آن بیا نگراین واقعیت بود که با دار به غلام طالبان کار خود بی اعتما د شده بود! بنا برآن ، حکومت های افغا نستان وپاکستان ازافزا یش سربازان امریکای بد ون رضا یت آن ها در سرزمین شان ابراز نا رضا یتی کرد ند. وجا نب های افغا نستان وپاکستان از امریکا خوا ستند که در مد ت دو روز هیئت ها برای گفت گو با آن ها به کا بل واسلام آباد بفرستد تا نظر ان ها را بشنوند. در روز یازدهم نوا مبر2009 ، اوبا ما با فرستا دن یک نا مه به زرداری هم خوا ستار روا بط عمیق دوطرف شد هم هشدار داد که حما یت ازطالبان قا بل تحمل نمی با شد. وزرداری با رد نظر اوبا ما ازخطرهند به پاکستان یا د آورشد. وریچارد هولبروک وتیم او وکارل ایکن بیری سفیر امریکا درکابل ، ملا حظات خود را درباره ای استرا تژی آشوبگر ستیزابرازکرد ند...و درماه جنوری 2010 ، کای ایدی نما ینده ای سازمان ملل در افغا نستان گزارش تکا ند ه ای خود را به شورای امنیت سازمان ملل پیش وتا کید کرد که سیا ست امریکا در امنیت ومسا یل توسعه ای رو به شکست دارد و ما موفق نمی شویم واو سازمان ملل را هشدارداد و گفت که به یک استرا تژی سیا سی برای بهترسا ختن اوضاع نیاز است نه استرا تژی نظامی که به قتل شهروندان انجا میده است ( برگه های :100-101). به گو نه ای که د یده شد ، فقدان استرا تژیی سیا سی هم با عث شکست ائتلاف غربی مخا لف تروریسم شد هم طا لبان / شا خه ای ریشوی ارتش دوگا نه باز پاکستان را در افغا نستان تقویت کرد. ازاینکه سیا ست امریکا در افغا نستان هوشمندا نه نبود ، بازیی دوگا نه و طالبان کاریی پاکستان بد شواری های آن افزود و شکست آن را رقم زد! وقتیکه می گویم سیا ست امریکا درافغا نستان هوشمندا نه نبود ، استد لا لم متکی بر دو اصل زیرمیبا شد: نخست ، امریکا طالبان دریشی پوش را بنام تکنو کرات برافغا نستان تحمیل کرد. دوم ، پاکستان یا با نی طالبان را به گونه ای متحد خود در جنگ علیه تروریسم پذ یرفت ومیلیارد ها دا لر به آن کمک های اقتصادی ونظا می کرد. طوریکه د یده شد ، پا کستان با بهره برداری ازکمک های امریکا ، طالبان را باز سازی ودوباره به افغا نستان صا درکرد تا هم علیه سربازان امریکای ومتحدان غربی همکارش هم علیه حکومت دست نشا نده اش جنگ وترور راه اندازی کنند. جنگ وتروریکه تا وان آن را مردم افغا نستان به خصوص زنان آن می پردازند. ادا مه دارد.