Friday, 6 March 2015

How world community can overcome terrorism?
Ibrahim warsajee
Political leaders should think about roots of extremism
These days, we are witnessing an expanded and intensified spectrum of political effort and discussions about overcoming terrorism and extremism across the globe.It is clear that because of the merciless attacks and further threats IS or the Islamic state created in Iraq , Syria,and Libya,the Middle Eastern countries became center of terrorism and extremism and from there escalated around the world.Thus,talks and conferences in the local and world levels about defeating terrorism and extremism are positive phenomena,but these talks and conferences should have a long term effect and be based on practical plan with strong will and objective policies and should reflect the intention of high level political apparatus of Muslim and western countries to step further toward eradication of extremism.
Although talks and conferences are being held in different levels,but in these talks and conferences, higher and middle class politicians look reluctant to go in to the roots of the causes of terrorism and extremism.It means that they are busy in talks and shuttle diplomacy and seems that they don’t want to touch the basic issues that empowered terrorism and extremism in Muslim and western countries.Indeed,political leaders do not excavate the roots of these evils. The evils which will take the world civilization on the cliff with such vague approach and create lots of confusions among those Muslims and non Muslims who have really want to remove these evil elements and groups from their save heavens.Every political analyst knows that the following elements are the mean causes of escalation of extremism and terrorism:first,failed states;second,suffocation of opposition groups by the same failed-despotic states;third,weakness of jurisprudence in answering new questions like democracy,human rights,gender equality,rule of law,freedom of press and so on in Muslim world;fourth,differences between old and new generations;fifth,the cultural changes which information technology brought in as result of it the censorship like medieval centuries is not working any more ,do under pressure targeting taboos of ancient centuries in Islamic world;sixth,old states structures instead of changing themselves according new circumstances, started using military-bureaucratic forces for making angry peoples silent.As happened in Egypt and continuing in Syria.The wrong game that paved the way for further escalation of extremism and terrorism.For further explaination,it is better to go to past mistakes that have paved the way for emergence of extremism and terrorism.
Wrong handling of anti-Soviet Afghan war;intensified the creation of extremism and terrorism
When I talk about roots of terrorism and extremism,for further enlightening,it is better to go back to Afghanistan’s anti-Soviet war.In that war,I was a cultural activist not a warrior; therefore, I know what mistakes the Soviets, the US,the Pakistani army, Saudi Arabia,and so on perpetrated and created present situation for international community particularly Muslims.For example,in March 1985 ,the Soviet leadership changed and Mikhail Gorbachev came to power with new ideas particularly in regard to end occupation of Afghanistan by the red army.Unfortunately,Ronald Reagan,then president of the US wasn’t ready to listen to the new Soviet leader’s point of views about future of Afghanistan.
From the other side,continuation of anti-Soviet Afghanistan war was a commercial agenda for Pakistani army and the sources of its great incomes were Saudi Petro-Dollar and Ronald Reagan’s anti-communism strong official stand and this was a best opportunity for greedy generals to play with Afghans’ cheap blood to bring Moscow to the knees.It is interesting that at first stage of new Soviet leader’s flexible Afghan policy,the US leadership thought that Moscow playing game.When Geneva talks in April 1988,brought positive resuls and it became clear that there is no game and Moscow is serious about withdrawal of its army from Afghanistan,the US government stayed away in regard to pro-Soviet government’s alternative in Kabul.In relation to this,in “Ghost Wars”,Steve Cole has written: “the Soviet leader asked President and vice President of US to think about alternative of Kabul government, before Soviet troops withdrawal,but the US side put every thing for Pakistani army to handle Afghanistan’s destiny after red army’s presence.”
After Soviet army withdrew from Afghanistan, Pakistani army and non organized Jihadi groups attacked on eastern city of Jalallabad;the attack that failed completely and caused continuation of Kabul regime for three more years.Failure of pro-Pakistan Jihadis in the Eastern part of Afghanistan to capture a Province;indeed, confused America and Pakistani army.Three years latter, Kabul government collapsed and hypocritical policies of Pakistan caused jihadis internal war and destroyed Kabul.With jihadis internal war,those young Arabs who fought against red army became disappointed and left Afghanistan and Pakistan for their home lands.But the Arab governments aggrandized numbers and danger of those Arab fighters and pretended them as a srong force.
As an Afghan cultural activist, I knew that 310 Arabs participated in Afghan Jihad and many of them have been killed by red and Afghan army.However, this smal number of Arabs have been showed by some Arab leaders a great army.The army that getting ready for overthrow of Arab monarchies and personal- despotic republics.When Arab governments were busy in aggrandizing danger of those Arabs who had fought in Afghanistan,the Pakistani secret Police( I.S.I),invited Bin Laden from southern Yemen to come to Pakistan and he did so.When Laden arrived to Pakistan,the Pakistani army created both Taliban and Al-Qaeda to fight against non Pashtoon jihadis inside Afghanistan.Not only Taliban and Al-Qaeda,even Pakistani army and its border militias directly participated in Afghanistan internal fighting.
However,on that sensitive phase of pro-Pakistan war in Afghanistan,the US was silent;the silence that produced 9/11 incident.As seen, after 9/11, presiden George Bush, because of war on terror, removed Taliban and Al-Qaeda from Kabul seat of power and before state building in Afghanistan, occupied Iraq and brought pro-Iran Shia fanatic militias to power in Baghdad.The wrong policy that angered Arab politicians and clerics.Therefore, angry Arab leaders and clerics provided training,arms, financial ,and moral support for Sunni Iraqis.It is astonishing that Geore Bush overthrew Saddam Husain government in the name of connections between Saddam and Al-Qaeda.The connections that rejected by all political pundits of Middle Easte and world affairs.Any way,with continuation of Shia-Sunni fighting in Iraq,Arab Spring started and sent many Arab despotic leaders down to garbage of history.
Although removal of Mubarak from power by Arab Spring, brought Muslim Brother hood to power in Egypt,but Egyptian army and Saudi monarchy weren’t ready to recognize MB’s rule.Therefore,with political and financial support of Saudi,UAE,and Kuaite,Egyptian army removed first elected president of Egypt from power.In contrast to Wahabis,MB is a moderate religious force in the Arab world and weakening it made extremist and terrorist groups stronger from North Africa to Persian Gulf.When Mubarak went from political scene,Syrian people started protesting against Assad despotism in March 2011.It is clear that Syrian people’s protest was peaceful.However,the Assad barbarism against his own people weakened moderate forces and empowered violent groups like Al-nusra,local branch of Al-Qaeda in Syria.
It is clear that escalation of barbarism of Assad government with Iranian military, financial support, plus anti- Iran Sunni forces in Iraq,paved the way for emegence of Islamic state of Iraq and Syria.The barbaric group that occupied large parts of Syria, Iraq and declared Caliphate in June 2014.Every body knows that in the first phase of IS activities,Saudi,UAE ,and Qater supported it, but violent behavior of this group caused them to stop supporting it.However,it was too late.Because,IS emereged as a political player in the region and with using modern information technology, invited unhappy ghetto living youngsters in western Europe to come in the IS under control area and fight in the way of God.It is interesting that from Canada and US, where are no ghettos settlers, some radical Muslim youths went to IS fronts to fight for nihilism.
Obviously, in the first stage of IS activities,western countries didn’t care about this terrorist group’s threat.When,this barbaric group attacked on minorities and a great number of western Muslim youths joined its terror front,western countries understood that terrorsim is on the way from MiddleEast toward west.Indeed,air attacks by US against IS positions are symbols of recognition of this group’s threat to regional and western countries.Yes, US and its allies started attacking on IS fronts in September 2014,but the question is are air attacks the best way and method to eradicate IS and other terrorist groups’ threats? According my assessment, defeating terrorism and extremism by air attacks isn’t possible as attackers think.Yes,attacks are effective but not sufficient.
Clearly,in air attacks, both sides have weak and powerful points.For example,IS and its affiliate groups propagate that US and its allies are fighting against Islam.If US president in his speech on 19th February in the anti-extremism conference of representatives of more than 60 countries in the White House, said that:”we are fighting against those people who perverted Islam not against Islam”, shows that the US understood the delicate situation.In addition,I think; it is better for the US and its Arab and western allies to think and take serious decisions about the following issues :first,elimination of financial sources of terrorist and extremist groups is more important than making international alliance against them;second,preferring ideological war against IS and other extremist groups than air attacks, will bring more results for anti-extremism alliance;third,bringing reform in the governmental structures in the Arab world for empowering democratic values;fourth,getting regional players practical support in the process of defeating extremism and terrorism.
Iran and Saudi with support of extremism;taking revenge from modernity
Every political analyst knows that in the MiddleEast,there are following players:Turkey,Iran,Saudi,Egypt, and Israel.Among these players,role of Iran and Saudi Arabia in weakening extremism and terrorism is very important.Because,both are using religious sword and their great oil incomes for escalation of religious conflicts.It means that if Iran stays away from supporting Assad regime and Iraqi extremist Shia groups,the way will become smooth for broad based governments in both countries.Then, the same governments indeed can weaken terrorism and extremism.From the other side,Saudi has to play its positive role by ending financial suport for terrorist and extremist Sunni groups.When these two big players came to gether to solve their differeces peacefully,without any doubt, back bone of extremism and terrorism will broken across the region.If Saudi and Iran didn’t stop their proxy religious wars ,it means that they are repeating Christians 30 year wars of 1618-1648.The dirty wars that ended by Westfali agreement among European states in 1648.It is interesting that the modern European nation-states systems started from end of those religious wars.
When I compare Saudi and Iran religious conflicts that caused present wars in the Middle East to pre-Westfali religious wars,I’m aware that in the European religious wars, there were Catholics and Protestants.Two religious trends that one of them wanted to stay in the past and other wanted to accept new changes that paved the way for emergence of modern world.In contrast,both Saudi and Iran are living in the past,fighting for staying in the past and aren’t ready to compromise with modernity.Then,the out come is clear and Iran and Saudi are taking revenge from modernity and leading Muslims toward medieval age.Thus,we can say that IS is result of Shia -Wahabi ideological conflict of our time.Yes,this conflict and its outcome lead Muslims toward further catastrophe.If IS destroys pre-historic and historic antiques in the name of pure Islam,without any doubt, it would decide to destroy Islam.Because,Islam in the first phase of its emergence, protected pre-historic and historic antiques like ‘Ahram of Egypt’,’Buda statue’ in center of Afghanistan,historical heritage in Persia and so on.If today, IS destroys Iraq and Syrian’s history as Taliban did in Afghanistan with destroying Buda statue,it means that they are enemy of peoples’ history,culture and enemy of all humanbeings.Thus,it is suitable for Iran and Saudi to end their religious conflicts and stop empowering extremism and terrorism in the MiddleEast.Other wise,IS is dangerous for both.At the same time,tackling two other issues are also very important in eradication terrorism:first,end of weakening of Islamic moderate and liberal groups by Arab govevrnments;second,strong support of US from peaceful solution of Israel-Palestine conflict.Because,fighting against extremism and terrorism without solving Arab-Israeli disputes can’t bring sweet fruits for regional and global powers.
Fighting against all religious extremisms not only Muslim one
I think,it is constructive for western countries, particularly US to extend the struggle against extremism to all religious extremisms not only Muslim one.Because,fighting against Muslim extremism and allowing non Muslim extremism to fight against Muslims, make anti-extremism fighting counter productive.For example,burning Quran,killing Muslim students as happened in the US in the near past and two weeks ago,encouraging Islamophobia in the west,genocide of Muslims in central African republic,barbarism of Hindu extremists against Christians and Muslims in India,declaration of war by Budist clerics in Mayanmar and Srilanka against Muslims,misuse of extremist groups by Pakistani army and security establishment against Afghanistan,India, and so on, are the worst examples of extremism and misuse of it across the globe.
As I have said,the best method for defeating terrorism and extremism is fighting against them in the ideological front.Definitely,at this front, following players can play postive role:first,Islamic scholars and educationist have to bring reform in the current Islamic educational system and its curriculum;second,Arab governments should allow moderate Islamic groups and modernist intellectuals to freely participate in the ideological front against extremist groups.For example,Saudi kingship and Egyptian military rulers declared the MB as a terrorist organization.Every scholar and ordinary man in the Arab society know that MB isn’t terrorist or extremist.It is clear that the Muslim Brother hood has popular base in Egypt and ideological influence across the Muslim world.Thus,it can play positive role in the ideological front against extremism and terrorism across the region.
Alliance between Pakistani army and clerics,empowered extremism in Pakistan and Afghanistan
With emphasising in the fight against extremism in the Arab countries,anti-extremism alliance have to focus about what are happening in Pakistan and Afghanistan too.In Pakistan,there is an alliance between clerics and army;the alliance that its end is very important for successful struggle against terrorism and extremism in the region.Not only end of the mentioned alliance is useful for ending terrorism and extremism in our region,but bringing basic changes in the Pakistani religious seminaries’ curriculum or up dating it, will be very effective in destruction of danger of extremism.In addition to Pakistani seminaries’ reform,in Islamabad,there is an Islamic university that financed by Saudi Arabia.I studied that university’s curriculum;really, it’s propagating in favor of extremism.Thus,review of its curriculum will be very constructive in the fight against extremism.Also,decision about an other issue in this regard is very constructive and that is end of Saudi’s financial help for bad seminaries in Pakistan.Because,without ending Saudi financial support for bad seminaries and some mosques’ Imams,defeating extremism and terrorism in Pakistan and Afghanistan will remain an ideal.
In regard to fighting against extremism and terrorism in Afghanistan,as an Afghan, I clearly can say that there are two basic shortages:firts;Afghanistan’s central and provincial governments are weak and corrupt;second,Pakistan still playing double game in the fight against terrorism.For instance,Pakistani army from one side fighting against its own Taliban, from the other side, supports Afghan Taliban.It is a geat mockery that fighting against Pakistani Taliban and supporting Afghan Taliban, became unchangeable policy of Pakistani army.Mean while, every body in Pakistan and Afghanistan knows that ideologically and practically there is no difference between Pak-Afghan Taliban and both are fanatics and terrorists.Also,I talked about Pakistani seminaries and clerics;it is better to talk about Afghanistan seminaries and clerics too.definitely,there are 240 thousand Mullahs and 120 thousand mosques in Afghanistan.It means that we have 120 thousand jobless Mullahs;the jobless clerics,who can become a great tool at the hands of behind the scene dirty players to use them for their own pro-terrorism and extremism projects.Moreover,now adays,some Taliban members under the direction of I.S.I,want to regroup themselves in the name of IS.In contrast, some old Jihadi commanders want to distribute arms among their ex- Jihadi fighters.The wrong game that highly likely produces further difficulties for weak Kabul government.Therefore,it is very important for Afghan leaders and their western supporters to think about it seriously and empower Police and security forces to handle the old and new Taliban, who want to reorganize themselves in the name of IS,for new phase of sxtremism and terrorism in Afghanistan.
In regard to Afghanistan’s clerics, I think ,it is better to cut their connections with Pakistani clerics and seminaries.After cutting their connections with Pakistani seminaries,Afghan government should bring positive changes in the curriculum of our country’s seminaries.At the same time,Kabul government should focus on ministry of education.As I know,in Karzai era,our ministry of education was under the control of extremists.For example,I sudied religious curriculum of that ministry and found it completely pro-extremism.Therefore,reforming and updating religious curriculum of ministry of education is very importan in the fight against extremism.It is interesting that western countries paid a great amount of money for ministry of education of Afghanistan without thinking about coordinators and curriculum of that organ.
How world community can defeat extremism?
It is clear that for defeating extremism and terrorism,world community needs strong , effective plan and policy to struggle against these phenomena.In this regard,I think, it is better for western countries, particularly US to do the following jobs:first,stop supporting despotic regimes in the Muslim countries and instead of supporting them think and take decision about escalation of democratic values;second,using military forces for achieving political goals and destroying terrorism failed in Afghanistan and Iraq.Therefore,supporting escalation of modern values like: democracy,human rights,teaching of humanism,pluralism,tolerance,empowering liberal ideas,civil society,modernist political parties for weakening irresponsible governments, and supporting peoples to choose and remove their leaders by votes, are more effective in defeating extremism and terrorism than using military forces.From the other side,Karzai and Maliki’s pro-US governments in Kabul and Baghdad, insulted democracy and human rights, as IS,Taliban,Al-Qaeda,BokoHaram and so on, perverted Islam.When I’m talking about misuse of democracy by Karzai and Maliki,two bad guys who caused failure of the US’ Afghan-Iraqi policy and paved the way for return of Taliban and emergence of IS,it means that US pro-democracy slogans damaged allot in Muslim countries.Third,liberal-secular groups are weak in Muslim societies and moderate religious groups are very strong.In addition,in Muslim countires, there are three centers of power:irresponsible governments,mosques,and universities.We know that what Muslim governments did?
Really,they made ready social,cultural,economical,and political environments for emergence of extremism and terrorism.From the other side,the same despotic regimes, rejected modernity’s software and misused its hardware and led states and universities toward failure.Thus,mosques involved in politics and extremism became strong.The problems of mosques holders politics in Muslim societies are their jurisprudence based logic and knowledge.The knowledge that can’t answer modern questions which facing Muslims, particularly young generation.In this regard,Muslim political history shows that jurisprudence was and still is a tool at the hands of despotic regimes and their official clerics.If some Muslim youths from the East and West going to IS fronts,definitely, they are effected by pro-governments jurisprudence preachers.With regard to those Muslim youths who went from Europe,Canada,Australia,and America to IS fronts and eradication of radicalism,I propose two below proposals:first,in this part of the world,Saudi and clerical government of Iran have large investments at mosques , religious schools,and media.From their under influence institutions,first, anti-Shia-anti-Sunni radicalism came out;then,the same radicalism persuaded Muslim youths to go to IS fronts;second, for end of this type of radicalism,it will be very constructive to teach humanism,liberalism,civil society,tolerance,pluralism for Muslim youths , not Police pressure or escalation of anti-Muslims feelings among local population as Islamophbists want and are busy.The logic of Islamophobists based on fake Islamization of West by Muslims;the wrong logic that is against reality.Because,Muslims immigrated from their home lands to West for good standard of life not for Islamization of their new home lands.Yes,religious extremism emerged across the globe that Muslim extremism is part of it.Therefore,struggle against extremism is duty of every body.It doesn’t matter; if she or he is Muslim,Christian,Jewish,and so on.
UN’s role in the fight against extremism is very important
I talked about importance of world community’s struggle against extremism.It is clear that the UN along its other branches is political and cultural center of world community.Therefore,it can play very effective role in eradication of extremism and terrorism across the globe.I know that UN has two following organs as well:council of human rights and Unesco.Further more,the UN has broad relations with human rights coucil of Europe,human rights watch dog ,beyond the border journalists,doctors,civil society associations, and so on.Thus,its role is very constructive in tackling extremism and terrorism.If the UN and peace loving countries and leaders galvanized their hand in efforts, in the near future, it will be the strongest means in regard to vanishing despotism,extremism.If not, they will become out of control and will be a great threat and catastrophe for the world civilization and its all historical gains.
Ibrahim warsajee,writer,blogger,and political analyst.

Wednesday, 4 March 2015

واقعیت ویرانگر حقوق زنان در افغانستان
شبنم نسیمی،‌ برگردان: بنفشه رنجی

• یکی از دلایلی که بسیاری از خانواده‌ها را برمی‌انگیزد تا دختران جوانشان را مجبور به ازدواج کنند، عدم امنیت ناشی از سه دهه جنگ، خطر آدم‌ربایی و تجاوز است. برخی از دختران به‌عنوان پرداخت بدهی یا حل‌وفصل اختلاف در قالب ازدواج مبادله می‌شوند. فقر گسترده خانواده‌ها را وادارد می‌کند که دختران جوان را برای اینکه هزینه نگه‌داری آن‌ها را ندهند، به ازدواج وادارند. ...

اخبار روز:
شنبه ۹ اسفند ۱٣۹٣ - ۲٨ فوريه ۲۰۱۵

خروج نیروهای غربی از افغانستان، دستاوردهای ظاهری و غیرضروری اندک زنان افغان را از سال ۲۰۰۱ تا کنون و نیروهای ریشه‌داری که نظم وحشیانه مردسالارانه را تداوم می‌بخشد، مشخص می‌کند.

پس از گذشت سیزده سال از مداخله جامعه بین‌المللی در افغانستان، وضعیت زنان افغان همچنان ناامیدکننده است. اگرچه حقوق و آزادی زنان در افغانستان درنهایت بعدی جهانی پیدا کرد، اما از یک‌سو وضعیت پیشین از بسیاری جهات همچنان ادامه دارد و از سویی دیگر خشونت علیه زنان از قوانین گرفته تا ارتکاب به آن هنوز تجلی دارد و به‌طورکلی، وضعیت زنان در افغانستان همچنان ناخوشایند باقی مانده است.

افغانستان جامعه‌ای مردسالار است که در آن تمام نهادهای اصلی توسط مردان اداره می‌شود. اگرچه، از سال ۲۰۱۱ تلاش‌های بسیاری برای ارتقا زنان انجام گرفته و پیشرفت‌هایی نیز مشاهده شده، اما پایه‌های تبعیض علیه زنان هنوز ریشه‌کن نشده است.

در زمینه نظم و قانون، هنجارهای سخت‌گیرانه قبیله‌ای، ارزش‌های جنسیتی شده و افراط‌گرایی مذهبی در تاریخ افغانستان، که با نقض فاحش حقوق زنان در ارتباط بوده است، باعث شده از اصلاحات قانونی حتی در مواردی که آغاز شده بود جلوگیری شود. پس می‌توان انتظار داشت موانع پیش روی زنان برای تأمین دستیابی به مراقبت‌های بهداشتی، آموزش و پرورش و اشتغال، همراه با محدودیت‌ها در آزادی کنشگری و مشارکت اجتماعی و سیاسی برابر ادامه داشته باشد.

قتل ناموسی

بخش عمده‌ای از ظلم و ستم به زنان در افغانستان مربوط به سنت‌های پشتون است: تصمیم‌گیری مردان مسن برای ازدواج زنان جوان، پول زیادی که در ازای عروس به پدر عروس داده می‌شود، پیشنهاد فروش دختران در قالب ازدواج و قتل ناموسی زنان به بهانه سوء رفتار جنسی ازجمله سنت‌های مذکور است. این هنجارها و ارزش‌ها در طول دهه‌های گذشته در میان تمام اقوام در افغانستان به کار برده شده و به همین علت انزوای زنان در این سال‌ها امری متداول بوده است. زنان مستلزم به پوشیدن چادر یا برقع هنگام ترک خانه بوده‌اند.

شیوه‌های سنتی و مرسوم ریشه‌دار در افغانستان یکی از عمده‌ترین دلایل خشونت را تشکیل می‌دهد. یکی از محترم‌ترین ارزش‌ها در افغانستان ناموس است. ناموس چیزی است که باید به خاطر غیرت و افتخار مورد دفاع قرار گیرد- نظر به اینکه این رفتار از رفتارهای دیگر مانند مهمان‌نوازی که ممکن است پسندیده تلقی شود متمایز است. اگر کسی از قوانین نظم جنسیتی سرپیچی کند، ادعا می‌شود باید از ناموس محافظت کرد.

هزاران مورد از شکنجه جسمی زنان، ضرب و شتم شدید و وحشیانه، مثله شدن، زنده سوزانده شدن و مورد اسیدپاشی قرار گرفتن، علاوه بر اجبار به ازدواج در سنین پایین، مورد تجاوز قرار گرفتن یا برای فحشا فروخته شدن که بسیاری از آن‌ها منجر به خودسوزی شده، همه به اسم ناموس اتفاق افتاده است. زنان در افغانستان مانند دیگر جوامع قبیله‌ای، ناموس خانواده و در زنجیرهای حرمت و تقدس بسته هستند.

چرا چنین خشونت طاقت‌فرسایی علیه زنان، زن‌ستیزی حساب می‌شود؟ مسلم پنداشته می‌شود که سنت‌های فرهنگی باید به مادیت ثروت و قدرت اضافه کند. بقای ساختار سیاسی، اقتصادی، اجتماعی-فرهنگی، مذهبی و قبیله‌ای کنونی و حتی محرومیت زنان از آموزش، به مردان این فرصت را می‌دهد که قانونی یا غیرقانونی با اعمالی مانند قاچاق مواد مخدر، قاچاق انسان، بازار سیاه و قاچاق اسلحه سوءاستفاده کنند. توانمندسازی زنان و دختران آن‌ها را از این مسائل دور نگه می‌دارد یا حداقل آن‌ها را ملزم می‌کند که مزایای تحرک، آموزش و خودکفایی را با هم به اشتراک بگذارند. بنابراین، وضع موجود ترجیح داده می‌شود و بسیاری از مردان با توسل به رفتارهای مجرمانه و اعمال خشونت این وضع را حفظ می‌کنند، آن‌ها می‌دانند که می‌توانند با مصونیت از مجازات مرتکب جرم شوند.

علل ریشه‌ای

دولت افغانستان و سازمان‌های اجراکننده قانون باید تبعیض و خشونت علیه زنان را جدی بگیرند. اما درعین‌حال به علل ریشه‌ای مشکل باید رسیدگی شود. تا زمانی که زنان انسان و بخش جدایی‌ناپذیر جامعه محسوب نشوند هیچ تغییر اساسی صورت نخواهد گرفت.

در حال حاضر در افغانستان ۵۰ درصد دختران تا ۱۲ سالگی ازدواج یا نامزد و بیش از ۶۰ درصد دختران تا ۱۶ سالگی ازدواج کرده‌اند. تقریباً ٨۰ درصد از دختران افغان مجبور به ازدواج با مردانی بسیار مسن‌تر از خود، مثلاً مردانی ۶۰ ساله می‌شوند. یکی از دلایلی که بسیاری از خانواده‌ها را برمی‌انگیزد تا دختران جوانشان را مجبور به ازدواج کنند، عدم امنیت ناشی از سه دهه جنگ، خطر آدم‌ربایی و تجاوز است. برخی از دختران به‌عنوان پرداخت بدهی یا حل‌وفصل اختلاف در قالب ازدواج مبادله می‌شوند. فقر گسترده همچنان خانواده‌ها را وادارد می‌کند که دختران جوان را برای اینکه هزینه نگه‌داری آن‌ها را ندهند، به ازدواج وادارند.

پیامدهای ازدواج کودکان را نمی‌توان مثبت تلقی کرد زیرا بسیاری از دختران به آموزش خود ادامه نمی‌دهند و بی‌سواد باقی می‌مانند. آن‌ها زمانی که خود هنوز نوجوان هستند بچه‌دار می‌شوند، مشکلات بهداشتی و خطر مرگ آن‌ها و بچه‌هایشان افزایش پیدا می‌کند (خطر مرگ در دوران بارداری یا زایمان برای دختران زیر ۱۴ سال پنج برابر زنان بالغ است).

آموزش بهترین استراتژی برای آزادی زنان از سلطه مردان است. تنها ۴۰ درصد دختران افغان به مدرسه ابتدایی می‌روند و تنها یک نفر از ۲۰ دختر بیشتر از کلاس ششم درس می‌خواند. بسیاری از خانواده‌های افغان به دخترانشان اجازه می‌دهند تنها به مدرسه‌های دخترانه نزدیک خانه‌شان بروند، اما تعداد این مدارس کم است. برخی دیگر از خانواده‌ها بر این عقیده‌اند که آموزش دختران غیرضروری است. تا به امروز، بسیاری از مدرسه‌های دخترانه آتش زده شده، صدها معلمِ دختران تهدید یا کشته شده‌اند و دختران هنگام حضور یا رفت‌وآمد به مدرسه مورد آزار فیزیکی قرار گرفته‌اند.

تقریباً هر زن در افغانستان پنهان و از جهان بیرون جدا است. افراط‌گرایان اسلامی زنان و دختران را مجبور می‌کنند در خانه بمانند و تنها وقتی‌که به‌طور کامل پوشیده هستند، همراه با یکی از بستگان مرد از خانه خارج شوند. در شهرستان‌ها بیشتر زنان برقع می‌پوشند که به‌طور کامل آن‌ها را پوشانده است. این واقعیت که دختران با خانواده پرجمعیت شوهر زندگی می‌کنند باعث می‌شود که با آن‌ها به شکل بندگان یا بردگان رفتار شود و این رفتار آن‌ها را منزوی‌تر می‌کند. ترکیب فرهنگ منع زنان از حضور در عرصه عمومی با عدم آموزش گسترده آنان، منجر به بهره بردن از فرصت‌های اقتصادی اندک شده است: به‌طورکلی، آن‌ها به خانه‌داری محدود شده‌اند.

علاوه بر این، موقعیت حقوقی زنان محدود است. طبق قانون شریعت، شهادت زن نصف مرد است. در موارد حضانت فرزند، کودکان معمولاً به پدر یا پدربزرگ داده می‌شوند. بنابراین، طلاق حتی در موارد شدید سوء رفتار، کمتر احتمال دارد که از طرف زن پیگیری شود، زیرا فرزندش را از دست می‌دهد. این اعمال تبعیض‌آمیز علیه زنان گسترده است و در میان گروه‌های قومی مناطق شهری و روستایی اتفاق میفتد.

بسیاری از افغان‌ها، ازجمله برخی رهبران مذهبی، با استناد به تفسیرشان از اسلام آداب و رسوم مضر را تقویت می‌کنند. در اغلب موارد، این اعمال در تضاد با شریعت و قوانین افغان و بین‌المللی است. تا زمانی که مردسالاری به‌عنوان فرهنگ غالب و ارزش عمومی در جامعه افغان درک شود، خشونت و تمایل به ارتکاب اعمال خشونت‌آمیز بخش جدایی‌ناپذیر فرهنگ و روابط ارزشی باقی خواهد ماند.

پیشرفت اندک

نادیده گرفتن دستاوردهایی که از سال ۲۰۰۱ به‌دست‌آمده، اشتباه است. به‌ویژه اینکه این دستاوردها اکنون به خطر افتاده‌اند. طبق آمار ۲۰۱۲ ناتو:

در مجلس شورای ملی و مجلس اعیان پارلمان افغانستان، اکنون به ترتیب ۲۱ و ۶۹ زن حضور دارند.
سه وزیر زن هستند و در ۲۷ وزارتخانه از ٣۱ وزارتخانه، ریاست جنسیتی حکم‌فرماست.
از ۱۴۷۲ قاضی، ۱۴۲ تا زن هستند ازجمله یک والی شهر.
اکنون بیش از ۱۵۰۰ زن در نیروهای امنیتی ملی افغانستان حضور دارند.
تعداد دختران در مدارس ابتدایی و راهنمایی از ۵۰ هزار نفر در سال ۲۰۰۱ به سه میلیون و ۲٣۰ هزار نفر در سال ۲۰۱۱ رسید، همچنین تعداد زنانی که در تحصیلات عالیه ثبت‌نام کردند از صفر به بیش از ۲۰ هزار نفر در همین بازه رسید.
اگر قرار است تغییر دائمی باشد، نمی‌تواند توسط خارجی‌ها به این جامعه قبیله‌ای، اسلامی و پس از جنگ تحمیل شود. این تغییر باید از طریق آموزش در چارچوب فرهنگ پدیدار شود. آموزش پسران به‌اندازه آموزش دختران مهم است: احتمال بیشتری دارد که مردان تحصیل‌کرده از انتخاب‌هایی به نفع زنان حمایت کنند و زوج‌های تحصیل‌کرده توسط همسران تحصیل‌کرده خود بیشتر درک و کمتر تهدید می‌شوند.

بااین‌وجود، اگرچه این دستاوردها واقعی هستند، موانع پیش روی حقوق و توانمندسازی زنان در افغانستان دست‌وپا گیر است. اصلاح قوانین و قانون مجازات، بهبود عملکرد قوه قضاییه، هماهنگی بیشتر قانون جزای افغانستان با قانون حذف خشونت علیه زنان، جرم انگاری تجاوز و بازتعریف آن به شیوه‌ای که از زنا جدا شود، آگاهی دادن نسبت به وضعیت زنان و دختران و تسهیل تغییرات نگرشی به سمت جامعه‌ای که ازلحاظ جنسیتی متوازن‌تر باشد ضروری است.

چرخه باطل فقدان آموزش، فقر، بی‌سوادی و خشونت و ناامنی، آتش مردسالاری، افراط‌گرایی و ستیزه‌جویی را که هنوز هم افغانستان به آن دچار است شعله‌ور‌تر می‌کند. شکستن این چرخه عزم و شجاعت زیادی می‌خواهد، همان‌طور که بسیاری از زنان و مردان افغان نشان داده‌اند گاهی به بهای جانشان تمام می‌شود. بااین‌وجود، پیشرفت، آهسته است و امید در مواردی کمتر از حد انتظار نمودار می‌شود.


Friday, 27 February 2015

درخواست فوری از داعش
ناجح ابراهیم/ حسام الدین صدیقی

خواهشمندم : از رسول گرامی اسلامی- صلی الله علیه وآله وسلم -دوری گزینید واسم او را بر زبان جاری نسازید .. و یا از او سخن نگویید .. ونه حتی احادیثش یا زندگینامه اش را شرح ندهید… چرا که شما به سادگی و بدون هیچ مشکلی چهره مبارک او را زشت جلوه داده ،آن هم به بدترین شکلی که امکان دارد… و لباس سفید رسالتش را با ریختن خون های حرام لکه دار می نمایید و با جهل و حرکت‌های شورشی‌ تان “پیام رحمت و مهربانی” او را پنهان می سازید.
ای داعش ! خواهشمندم از ابراز نظرهای شخصیتان در مورد رسول گرامی اسلام – صلی الله علیه وآله وسلم – و رسالتش، خودداری نمایید و اجازه دهید خودش دربارهٔ خویشتن سخن بگوید… شما بدترین وکیل مدافعی هستید که می خواهد از اسلام “عدالت ورز” دفاع نماید… و خیانتکارترین تاجری هستید که با تلاش هایش تجارت پرمنفعت اسلام را به تجارتی ورشکسته و پژمرده تبدیل نموده، حتی در سرزمین های مسلمانان ، بگذریم از سرزمین های غیر مسلمین …در طول تاریخ اسلام هیچ کس همانند شما مردم را از نبی گرامی اسلام متنفر نساخته و ایجاد شک و تردید و سوال در بین مردم در مورد رسالت ایجاد نکرده است.
پیامبر اسلام -صلی الله علیه وآله وسلم – یکی از یارانش را که با طولانی کردن نماز سبب شده بود برخی، آن را رها کنند ، توبیخ نموده و فرمود : “برخی از شما مردم را از دین متنفر می سازید” ، پس اگر ایشان بودند و “داعشیان جاهل” را مشاهده می‌نمود، چه می فرمود، درحالیکه می دید داعشیان ،افراد بی‌گناه را پیوسته سر می‌برند ؟!
اى “داعش” از پیامبر اسلام – صلی الله علیه وآله وسلم- نقل قولی ننمایید وحتی اسم او را نیز برزبان جاری نسازید و از زندگینامه او هم سخن نگویید…
روزی پیامبر اسلام – صلی الله علیه و آله وسلم – پرندهٔ پریشان حالی را مشاهده نمود که اطرافش را می نگریست، پس فهمید که چه مشکلی دارد ، به اصحابش فرمود: چه کسی با برداشتن جوجه‌های این پرنده، او را پریشان ساخته است، جوجه‌هایش را به او باز گردانید…. پس یکی از اصحاب رفت ودرحالی آمد که جوجه‌های این پرنده را با خود به همراه داشت آمد .
ای “داعشیان” شما دیگر نباید از قرآن سخن گویید، قرآنی که شرم داشته جواز قتل اسرای جنگی را دهد، تا اینکه بهانه ای برای برخی ها جهت تعدی به اسرا نباشد . بلکه تنها موردی که اجازه داده است، آزادی اسرا در ازای منت گذاشتن و فدیه دادن بوده است. قرآن کریم فرموده است : پس از آن یا منت نهید [و رها کنید بدون فدیه‌] یا فدیه بستانید [و رها کنید]، تا اهل کارزار بارهای [سلاح‌] خود را فرو گذارد.
و مجازات سنگسار را به علت شدت و سنگینیش ، ذکر ننموده تا اینکه مورد سوء استفادهٔ هر حاکم ظالم و گروه فاجری قرار نگیرد.. به رغم اینکه مجازات های ذکر شده در سنت آمده است .
ای “داعش” .. پیامبراسلام – صلی الله علیه واله وسلم – را رها کنید و اجازه دهید رسول الله ـ صلی الله علیه وآله وسلم ـ خودش از خویشتن و رسالتش برای دنیا سخن بگوید و ساحت مبارک ایشان را، به خاطر اهداف پست سیاسی خراب ننمایید.
ای “داعش” رسول الله -صلی الله علیه وآله وسلم – را رها سازید تا مردم را مژده دهد، تا زمانی که شما بر نفرت پراکنی پافشاری می کنید… او را رها کنید تا مردم را متحد کند، مادامی که از تفرقه افکنی بین امت اسلامی – عربی دست برنداشته اید…
او را رها کنید تا بنا کند، آنگاه که برای ویران سازی هرآنچه بنیان نموده ، کار می کنید … او را رها کنید تا رحم کند، تا زمانی که تخصصتتان در قساوت ،بی رحمی و سنگدلی استوار گشته و برآن اصرار می ورزید….
“پیامبری” که اهل بخشش و گذشت بوده را رها نمایید، چرا که گویا تا به حال آیه ای از عفو وگذشت هم نشنیده اید.
آیا تا به حال این آیات را شنیده اید : پس ( ای پیغمبر ! ) گذشت زیبائی داشته باش … و از ایشان درگذر و بگو سلام …
شرمنده ای “داعش” ، به‌ درستی که شما عفو و گذشت را نمی شناسید ،
آیا کسی درباره “عفو زیبا” با شما سخن گفته، عفو بدون عتاب و سرزنش ؟!
پیامبر اسلام – صلی الله علیه وآله وسلم- را رها سازید، تازمانی که قلب هایتان عاشق انتقام جویی است … او را رها سازید و فتنه ها و آتش های نفرت انگیزی را که هر روز روشن نموده، خاموش سازید. ای “داعش” چه نسبتی بین شما و رسول الله – صلی الله علیه وآله وسلم – وجود دارد ؟ درحالیکه هیچ نزدیکی، چه از باب معنوی و چه نسبی با او ندارید .. ونه دوستی و محبت … و نه پیروی و اطاعت نمودن … رسول الله – صلی الله علیه وآله وسلم – با صفت رحمت معرفی شده است ،آنچنان که قرآن می فرماید : و ما تو را جز رحمتی برای جهانیان نفرستاده ایم “،
درحالیکه شما خود را به گونه‌ای نمایش داده‌اید که گفته شده ” داعش از سوی شیطان ویرانگر فرستاده شده … تا برای جهانیان حامل انفجار باشد …وهمچنین سوزاندن ، نفرت پراکنی وذبح نمودن جهانیان .
چه ارتباطی میان شما و رسولی وجود دارد که مردم را به انتشار صلح و دوستی در بین یکدیگر تشویق می نمود .. درحالیکه شما پیروانتان را به نشر خرابکاری و سربریدن مردم دنیا ترغیب می کنید.
چه ارتباطی بین شما و رسول گرامی اسلام – صلی الله علیه وآله وسلم – وجود دارد ،درحالیکه او می فرماید « هرکس به برادر مسلمانش کافر بگوید به درستیکه که کفر به یکی از آن دو برمی گردد . در حالی که شما “۹۹ ” درصد مردم کره زمین و”۹۰″ درصد مسلمانان را تکفیر می کنید.
چه ارتباطی بین شما ورسول گرامی اسلام – صلی الله علیه وآله وسلم – وجود دارد، درحالیکه او می فرماید : “پس هرکسی اهل ذمه‌ای را بیازارد بدرستیکه من را آزرده است “… و شما نه اینکه آن ها را آزرده اید … بلکه آن ها را ذبح نموده و بدان افتخار هم می‌کنید.
چه ارتباطی بین شما ورسولی وجود دارد که می گوید “حق راه (مسیر عبور مردم) را رعایت کنید ” در حالیکه شما هرکس که مخالفتان بوده را ربوده اید و یا درخواست فدیه و یا اخاذی کرده اید و یا با ذبح نمودنشان درصدد لذت جویی برآمده اید.

چه ارتباطی بین شما و پیامبری وجود دارد که برای زنده نمودن مردم آمده است، قرآن کریم می فرماید : “و هرکس کسی را زنده بدارد مانند این است که همه مردم را زنده داشته باشد” در حالیکه شما مرگ و خرابکاری را در هر جایی گسترش می دهید.
چه ارتباطی بین شما ورسولی وجود دارد که خدا را نزد مردم محبوب می‌ساخت ، درحالیکه شما مردم را از خدایشان متنفر می‌کنید… او مردم را از شیاطین دور می نمود … در حالیکه شما کل شیاطین زمین را بر علیه مردم یاری می کنید .
چه ارتباطی بین شما ورسول گرامی اسلام –صلی الله علیه وآله وسلم – وجود دارد، درحالی که او مردم را به سوی بهشت دعوت ونزدیک می ساخت ،در حالیکه شما مردم را از بهشت دور می سازید … او مردم را از جهنم دور می ساخت در حالیکه شما مردم را به سوی آن وعده می دهید.
چه ارتباطی بین شما ورسولی وجود دارد که به همه پیامبران خدا احترام می گذاشت، درحالیکه امروزه مشاهده می شود شما قبور انبیا را منفجر کرده واز آن فیلم هم می گیرید وبدان افتخار می ورزید ؟
ای “داعشیان” خواهشمندم از رسول کریم – صلی الله علیه وآله وسلم – نقل قولی نمایید … چرا که هروقت شما خود را به کسی نزدیک و منسوب نمایید ،مردم از او دوری می کنند.

Wednesday, 25 February 2015

عفو بین الملل خواستار لغو حق وتو در برخورد با جنایت علیه بشریت شد

• عفو بین‌الملل اعضای دایم شورای امنیت را به پیگیری مقاصد سیاسی در برخورد با کشتار جمعی و نسل کشی متهم کرده است ...

اخبار روز:
چهارشنبه ۶ اسفند ۱٣۹٣ - ۲۵ فوريه ۲۰۱۵

یک سازمان مدافع حقوق بشر خواستار ممنوعیت کاربرد حق وتو در برخورد شورای امنیت سازمان ملل با جنایت علیه بشریت شده است. این سازمان همچنین از حرکت به سوی محدودیت آزادی بیان در روسیه و اوکراین ابراز نگرانی کرده است.

به گزارش بی بی سی عفو بین‌الملل در گزارش خود درباره وضعیت حقوق بشر در جهان در سال گذشته میلادی، پنج عضو دایم شورای امنیت سازمان ملل را متهم کرده است که در مواردی، به جای حمایت از حقوق بشر از جمله حقوق غیرنظامیان در مناطق درگیری نظامی، از حق وتو برای پیشبرد منافع و پیگیری اهداف سیاسی خود بهره برداری کرده‌اند.
دبیرکل عفو بین الملل در بیانیه‌ای که همزمان با انتشار گزاش سالانه این سازمان منتشر شد، گفته است که شورای امنیت سازمان ملل "به نحوی رقت آور" در حمایت از غیرنظامیان گرفتار در مناطق درگیری مسلحانه شکست خورده است.
به عنوان یک راه حل، این سازمان توصیه کرده است که اعضای دایم شورای امنیت - آمریکا، بریتانیا، چین، روسیه و فرانسه - در رای‌گیری پیرامون قطع نامه‌های راجع به برخورد سازمان ملل متحد با کشتار جمعی و نسل کشی، حق وتو خود را نادیده بگیرند.
به عنوان یک نمونه از بهره‌برداری سیاسی از حق وتو در اینگونه موارد، عفو بین‌الملل یادآور شده است که روسیه کرارا مانع از اقدام موثر شورای امنیت در جلوگیری از خشونت و کشتار شهروندان غیرنظامی در جریان جنگ داخلی سوریه شده است.
به گفته این سازمان، در صورت تصویب چنین قطعنامه‌ای، ارجاع پرونده بشار اسد، رئیس جمهوری سوریه، به دادگاه کیفری بین‌‌المللی به اتهام کشتار مردم آن کشور، می‌توانست به نهادهای بین‌المللی امکان دهد کمک‌های بشردوستانه لازم را در اختیار شهروندان جنگ زده سوریه قرار دهند.
حوزه اختیارات دادگاه کیفری بین‌المللی رسیدگی به اتهامات کشتار جمعی، نسل کشی، جنایت علیه بشریت و جرایم جنگی است اما این دادگاه تنها دارای صلاحیت پیگرد متهمان در کشورهای امضاکننده معاهده تاسیس این دادگاه است. در مورد کشورهای دیگر مانند سوریه که عضو این پیمان نیستند، رسیدگی به چنین اتهاماتی مستلزم مصوبه شورای امنیت سازمان ملل است. از زمان آغاز بحران سیاسی در سوریه، روسیه به عنوان یکی از متحدان اصلی حکومت سوریه، با استفاده یا تهدید به استفاده از حق وتو، مانع از صدور محوز اقدام سازمان ملل در این مورد شده است.
عقو بین‌‌الملل در بخش‌های دیگری از گزارش سالانه خود، گفته است که برای قربانیان درگیری و خشونت سیاسی، سال گذشته میلادی "سالی فاجعه بار" بود و لازم است رهبران سیاسی جهان فورا برای "تغییر ماهیت" درگیری‌های مسلحانه اقدام کنند.
در این گزارش آمده است که در سال ۲۰۱۴، گروه موسوم به دولت اسلامی - داعش - که بخش‌هایی از خاک عراق و سوریه را در اشغال دارد، مسئول برخی از فجیع‌ترین موارد نقض خشونت‌آمیز حقوق بشر بود در حالیکه گروه اسلامگرای بوکو حرام در نیجریه نیز مرتکب جنایاتی هولناک علیه غیرنظامیان و شهروندان عادی شد.
عفو بین الملل از آوارگی و کشتار غیرمسلمانان به خصوص ایزدیان به دست نیروهای دولت اسلامی یاد کرده و آن را یکی از دردناک‌ترین موارد تعدی به حقوق اساسی بشر در سال گذشته توصیف کرده است.
به گفته این سازمان، از نظر شمار آوارگان و بیجاشدگان هم سال گذشته یکی از بدترین سال‌ها بود و چهار میلیون تن از شهروندان سوریه در اثر خشونت و ناامنی ناشی از جنگ داخلی آواره شدند و چند هزار تن از پناهجویان نیز در مسیر مهاجرت غیرقانونی به اروپا از طریق دریا، جان خود را از دست دادند. عفو بی‌‌الملل کشورهای ثروتمند غربی به خصوص کشورهای اروپایی را به خاطر کم توجهی به شرایط نگران کننده این گروه از پناهجویان هدف انتقاد قرار داده است.
عفو بین الملل در بخش دیگری از گزارش خود، طرف‌های درگیری در مناطق شرقی اوکراین را به کاربرد بمب خوشه ای متهم کرده است. معاهدات بین المللی کاربرد بمب خوشه ای ممنوع کرده است.
در این بخش از گزارش، همچنین از نشانه‌هایی از سانسور خبری در اوکراین ابراز نگرانی کرده و همچنین گفته است که دولت روسیه بر اقدامات خشونت آمیز خود در سرکوب مخالفان و منتقدان افزوده است.

Monday, 23 February 2015

جدال بر سر یک حق

شهرار دادور
اسفند ۳ام, ۱۳۹۳ روشنگری

در تاریخ فکر ، مقوله ی ” حق ” باید پرکشش ترین موضوع مجادله باشد ، زیرا که تا هنوز درهمۀ زمینه هایی که مربوط به زندگی انسان است ، تعریفی کامل ، بیّن و همه شمول از آن که جامعیت جوهری تعریف حق را داشته باشد ، نشده است . هنوز هم اینجا و آنجا نسبت به تعریف از آن مجادله و بحث هست .
حق عمدتاً با ” دارایی ـ مال ” و چگونگی دست یابی به آن ، دخل و تصرف درآن و ” موضوعیت ” آن توأم است . آنچه این مقوله را تا کنون به تعریفی نرسانده است که جامعیتی شمول پذیر از خود داشته باشد ، همانا اشکال متفاوت ” دارایی ـ مال ” است . به همان نسبت که دارایی ـ مال ـ دارای اشکال متفاوتی هست ، حق نیزاز جنبه های تعریف پذیریش به تفاوت می رسد . اما الزام تعریف حق وجود دارایی ـ مال است .
هگل در بند ۲ از پیشگفتار [ عناصر فلسفه ی حق ] می گوید : ” دانش حق ، همچون بخشی [ از فلسفه ] آغازگاهِ معینی دارد که همان نتیجه و حقیقت چیزی است که پیش از آن بوده است و آنچه که پیش از آن بوده ، حجت آن نتیجه است . پس ” مفهوم ” حق تا آنجا که مسئله ی دروجود آمدن ِ آن مطرح است ، در بیرون ازمحدوده ی دانش حق جای می گیرد . در این جا وجود آن مفروض است و باید داده به شمار آید ! ”
مفروض وجود ” کار ” حقیقت ِ [ چیزی ـ عنصری ] است که با ” کارگر ” قابل تعریف است . نیروی کار “فی نفسه “چیزی نیست که به مثابه ی ” دارایی ـ مال ” در حساب آید . این نیرو در حالت بالقوگی اش ، وجودی خنثی دارد . این نیرو در روند به کارگیریش است که ” بالنفسه ” می شود . در پروسه ی کار و تولید است که وجودی برای خود می شود . وجود کاردر شکل “کالا” ی تولید شده است که ” خارجیت ” پیدا می کند . این نیرو درعرصۀ تولید است که به “مبادله ” در می آید . مبادله عرصۀ خریدو فروش است . سرمایه دار با پول به بازار می آید و خریدار است . کارگربا نیروی کارش به بازار می رود و فروشنده است . این صورت از مبادله عرصه ای را می گشاید که از آن می توان به عنوان عرصۀ عرضه ی دو دارایی ـ مال ، به همدیگر نام برد .
حالا کارگر نیروی بالقوه اش را فعلیت می بخشد و از قِبل مصرف آن “کالا” تولید می شود . کالای تولید شده اگر چه دربازار به فروش می رسد و از تولید کننده اش [ کارگر ] جدا می گردد ، اما کار مصرف شده در آن ، به عنوان دارایی ـ مالِ ـ او “صورت عینی ” به خود گرفته است و به عنوان [ حجت و نتیجه ] ی ابژه ای که او است [ کارگر ] می تواند دارای ” حق ـ ی ” باشد .
قصدم این نیست که بحث حق را به حیطۀ تعاریف انتزاعی آن بکشانم ، تنها اشاره ام به این است که رابطۀ حق و دارایی ـ مال ، چگونه در این مورد خاص ، یعنی نیروی کار به عرصه منازعات تاریخی ـ اجتماعی و انسانی دوران مدرن وارد شده است . همین جا یادآوری کنم که باید مبنا را بر جدایی تعریف حق به عنوان مقوله ای [ موضوعه ] که مربوط به حیطه های زندگی انسانی و اجتماعی و تاریخی است از [ قانون طبیعی یا حق فلسفی ] دانست ، زیرا آنچه در تعریف از حق به عنوان مقولۀ [ موضوعه ] بودن آن است در برگیرنده ی سپهر هستی اجتماعی انسان است که در شاکله ی ” قوانین اجتماعی ” متبلور است .
تاریخ تحول و تکوین سرمایه داری به موازات گسترش و توسعه یافتگیش ، تاریخ تحول و تکوین جنبش های کارگری هم هست . سرمایه داری تنها شکل ساختار جامعه است که درآن نیروی کار وارد مبادله در بازار می شود . نیروی کار تنها در ساختار سرمایه دارانه ی تولید است که می تواند به عینیت یافتگی برسد . شکل کالایی تولید ” بازنمود ” نیروی کاری است که در آن است . نیروی کار گارگر جلوه ی بیرونی حقیقت وجودی [ چیزی ] است که متعلق به او است این [ چیزـ ی ، این عینیت یافتگی ] به مثابه ی [ دارایی ـ مال ] دارای ” حق ” است .
کار شمول بحث حق به مثابه ی پرداختن به مقوله ی [ اصول موضوعه ] است . زیرا هم شکل یافته است در کالا . “خارجیت “دارد . هم دارای محتوا است . در کارکرد” ارزش مصرفی و ارزش مبادله ای ” اش . و هم از درون رابطه ای اجتماعی بر می آید . ” رابطه ی تولید ” . لذا با این شاخصه ها تمام حقوقی را که در جامعه به مثابه ی [ حکم های قطعی که برای تصمیم گیری درعمل ضرور است ] را شامل می شود .
از همین رو است که باید تاریخ مبارزات کارگران را از بدو پیدایش سرمایه دارانه ی مناسبات اجتماعی ،علاوه بر مبارزه برای تأمین شرایط بهتر اقتصادی و معیشتی ، مبارزه برای دست یابی به تعریفی از” حق ” آن ها در برابر سایر حقوق اجتماعی و روابط فی مابین آن ها به مثابه ی فروشندگان کار و سرمایه داران به مثابه ی خریداران کار در حساب آورد .
در روزهای ۲۳ تا ۲۵ فوریه ۲۰۱۵ نشست فوق العاده ی [ سازمان جهانی کار [ I- L –O ] برگزار می شود . دراین نشست فوق العاده قرار است بحث بر سر [ حق اعتصاب ] کارگران باشد . اینکه آیا این حق باید وجود داشته باشد یانه موضوعی است که هنوز و پس از نزدیک به ۱۸۰ سال مبارزه کارگران برای احقاق آن در کنوانسیون های جهانی مربوط به حقوق کارگران برسر توضیح مصرح آن و فارغ از تفسیر و تعبیرها به نتیجه نرسیده است .
در روزهای ۲۳ تا ۲۵ فوریه ۲۰۱۵ تمامی کشورهای عضو سازمان جهانی کارشرکت دارند . دراین نشست که عنوان [ سمینار ] را برای آن برگزیده اند ، نمایندگان ” دولت ها ” کارگران کشورها ” و ” کارفرمایان ” در هیئت های جداگانه حضور خواهند داشت . از تاریچه ی تشکیل سازمان جهانی کار پرهیز می کنم . فقط همین قدر بگویم که پس از [معاهده ی ورسای ] و پایان جنگ جهانی اول ، درسال ۱۹۱۹ این سازمان به پیشنهاد نمایندگان کارگران از کشورهای انگستان ، فرانسه و آلمان و باتجربه هایی که تشکل های کارگری کشورهای خود داشتند ، تشکیل شد ، تا از حقوق اجتماعی ـ صنفی ـ و سیاسی کارگران در برابر حقوق اجتماعی ـ صنفی و سیاسی کافرمایان دفاع کند . با ایجاد و تشکیل ” سازمان ملل ” این سازمان [ I-L-O ] به یکی از سازمان های زیرمجموعۀ سازمان ملل تبدیل شد و سیاست های سازمان ملل را در عرصه عمومی مسائل جهانی پشتیبانی می کند و نسبت به تصمیمات آن مانند سایر سازمان های زیرمجموعه عمل می نماید .
آنچه که می خواهم به آن بپردازم موضوع نشست فوق العاده ی روزهای ۲۳ تا ۲۵ فوریه ۲۰۱۵ است . یکی از کنوانسیون های سازمان جهانی کار کنوانسیونی است به نام ” کنوانسیون ۸۷ ” . می دانیم که این سازمان امر مربوط به حقوق کارگران را نسبت به موضوعات مختلف اجتماعی آنان [ کار ] در گونه های مختلف ” شغلی ” به نسبت وضعیت و موقعیت کارگران در بازار کارطبقه بندی می کند و برای هرموقعیت شغلی [ حرفه ] بحث های مربوط به آن ها را جداگانه در شرایط بازار جهانی کار بررسی و مورد مداقه قرار می دهد . برای این کار کنوانسیون های مربوط به حرفه های مشخص را تصویب کرده است و بنا به شرایط و درخواست های کارگران به تصویب می رساند .
اما کنوانسیون ۸۷ وضعیتی کاملاً متفاوت و جداگانه دارد . وضعیت از اینقرار است که : اگر چه دراین مقاوله نامه به طور کلی برتمام جنبه های ” حقوقی ” کارگران تأکید می شود و حقوق صنفی ـ اجتماعی ـ و حتی سیاسی آنان به رسمیت شناخته می شود و اگر چه این حق که آنان باید ” سندیکاها ها ، اتحادیه ها ، ارگان های مربوط به [ زیست کار و زیست سیاست ] خود را داشته باشند ومی توانند نسبت به موقعیت خود به طور کلی و در وضعیت های سیاسی جوامع خود استقلال اراده و اختیار داشته باشند ، اما هنوز و پس از نزدیک به ۱۸۰ سال که از جنبش کارگری جهان می گذرد ، امر مربوط به [ حق اعتصاب ] لاینحل مانده است .
سازمان جهانی کار در درون خود کمیته ای دارد به نام [ ارگان کارشناسان ] Experts organisation . کار این کمیته این است که نظارت دارد بر رعایت مصوبات کنوانسیون های سازمان جهانی کار درکشورهای عضو نسبت به حق کارگران . کنوانسیون ۸۷ در سال ۱۹۴۸ به تصویب رسیده است . نظر این کمیته بر این است که در کنوانسیون ۸۷ [ حق اعتصاب ] کارگران به صراحت وجود دارد و باید به مثابه ی یک” ابزار قدرت ” در شرایط مشخص توسط آنان به کار گرفته شود . اما سازمان های مربوط به کارفرمایان و بعضاً ” دولت ها ” بر عدم صراحت این حق در این کنوانسیون نظر دارند و این حق را به رسمیت نمی شناسند و اگر هم ” ظاهراً ” آن را به رسمیت بشناسند در عمل نسبت به آن واکنش منفی دارند .
کمیته کارشناسان سازمان جهانی کار ،کنوانسیون ۸۷ و مسئله غامض حق اعتصاب مطروحه در آن را تا کنون چندین بار به عنوان موضوع اصلی بحث خود در سال های ۱۹۵۹ ـ ۱۹۷۳ ـ ۱۹۸۳ ـ ۱۹۹۴ ـ ۲۰۱۲ پیش کشیده است و هنوز نتوانسته است نسبت به جا انداختن آن به مثابه ی یک ” حق ” با دولت ها و اتحادیه های کارفرمایان به اجماعی برسد . نقش دولت ها در این میان گاهاً ” موذیانه ” و دورویانه است . آن ها پای خود را در این دعوا بیرون کشیده اند و فیصله ی کار را به کنار آمدن کارگران با کارفرمایان با همدیگر حواله می دهند ، اما در عمل هرجا که کارگران به اقدامی عملی برای تحقق خواست هایشان روی می آورند ، در لباس قیم و مسئولان حفظ امنیت عمومی وارد کارزار می شوند و عملاَ سمت منافع کارفرمایان را می گیرند .
نشست روزهای ۲۳ تا ۲۵ فوریه ۲۰۱۵ باردیگر خیز بلند و دیرپای کارگران است برای احقاق یک حق . کمیته ی کارشناسان اگر این اراده را به خرج دهد که درصورت عدم دسترسی به فهم صراحت حق اعتصاب وقانع کردن اتحادیه های کارفرمایان و برخی دولت ها که این حق را در کنوانسیون ۸۷ به رسمیت نمی شناسند ، خواستار ارجاع بررسی این موضوع به “دادگاه بین المللی لاهه ” گردد ، با توجه به اطمینان نظر خود بر وجود صراحت چنین حقی در کنوانسیون ۸۷ ، آنگاه و در صورت رأی مثبت دادگاه بین المللی ، گامی سترگ ، بلند و جانانه درجهت برآورده کردن حقی برداشته است که بیش از ۱۸۰ سال مبارزه خونین ، قهرآمیز و انقلابات عظیمی را پشتوانه ی مبارزه اش دارد .
جالب است بدانید : بیشتر کشورهای افریقایی ، آسیایی ، امریکا ی لاتین وامریکا چه عمدتاً در شکل نمایندگی دولتی و چه در شکل نمایندگان کارفرمایان ، نسبت به عدم پذیرش این حق [ حق اعتصاب ] نظر مساعد دارند . اتحادیه های کارفرمایان ” سوئد ـ انگلیس ” بسیار نسبت به این نشست و مطرح شدن موضوع ” حق اعتصاب ” عصبانی هستند . کشورهای عضو اتحادیه اروپا ، کشورهای اسکاندیناوی ، کشورهای جنوب اروپا و اروپای مرکزی نسبت به نوعی سازش و رسیدن به نتیجه ای قابل قبول خوش بین هستند و به طور واقعی دوست ندارند حل مسئله به دادگاه بین المملی لاهه ارجاع داده شود . چه در آن صورت جز سرافکندگی برای آنان دربرنخواهد داشت .

شهرار دادور ـ استکهلم
۲۱ فوریه ی ۲۰۱۵
۲ اسفند ۱۳۹۳

Saturday, 21 February 2015

گوشه از رازهاي پنهان بعضي از مجاهد نماهارا در لينك ذيل بخوانيد

تاسف آور اين است كه يكعده از جوانان بدون آگاهي از عملكردهاي اصلي رهبران، گلو پاره ميكنند در دفاع از آنها.

Ahmad Raschid Azizi‎کمیسیون صلح وآزادی برای افغانستانThe Commission for Peace and Freedom in Af
سیاف از کدام درد می نالد؟/ وحيد مژده
نشرونکی: ژمن 2015/02/21
وحید «مژده»
سخنان اخیر استاد سیاف در رابطه به حضور جاسوسان در کابل و ادعای وی مبنی بر اینکه اعلامیه های ملامحمد عمر در وزیراکبرخان نوشته می شود، توجه بسیاری را برانگیخت. وی قبلا هم به وجود کسانی در کابل اشاره کرده بود که از خاک جبار «منطقه ای در حومهء کابل» انتحاری ها را با موتر های سیاه به شهر کابل انتقال می دهند.
من نمی خواستم بر سخنان استاد تبصره ای داشته باشم. چندسال قبل وقتی استاد در یک مصاحبه گفت که حضور امریکا در افغانستان مشروع است زیرا این حضور به خواست شورای امنیت سازمان ملل صورت گرفته است، من در مورد این سخن وی به سخنانش در زمان جهاد اشاره نمودم که می فرمود سازمان ملل وسیلهء دست امریکا و اسرائیل است و با همین استدلال ماموریت بنین سیوان را یک توطئه از جانب دشمنان اسلام می خواند. استاد دو تن از دوستان را نزد من فرستاد و از من خواست که دیگر در مورد وی سخنان منفی ننویسم و حربه بدست «کمونیست ها» ندهم زیرا کمونیست ها از آن سوء استفاده می کنند!
از آن ببعد من نخواستم مزاحم استاد شوم وحتی زمانیکه یکی از دوستان که بیوگرافی و کارنامه های رهبران جهاد را در کتابی تحت عنوان «تذکرة الاشقیا» گرد آورده بود به من سپرد تا در آن خاطرات خود را نیز علاوه نموده و در مورد اصلاح مطالب آن نظر بدهم. من در آن کتاب به مطالبی که نویسنده از دوران زندان دهمزنگ از زبان شهید محمد کاظم شارقی و شهید مولوی عبدالغفور پروانی در مورد استاد سیاف نوشته بود اعتراض کردم و گفتم که باید این مطالب را از آن کتاب حذف نماید که مغایر عفت کلام است. روایت ضعیفی از قول مرحوم مولوی تره خیل را که جد استاد را تازه مسلمانی از اهل هنود بنام «چندل بائی» خوانده بود نیز زاید از بحث دانستم و مشورت به حذف آن دادم. در این کتاب منتشر ناشده، شرح حال و کارنامهء استاد سیاف به شیوهء نگارش کتاب «تذکرة الاولیا» از شیخ فرید الدین عطار با این جملات آغاز می شد:
آن شقاوت پیشهء دوران، آن گرگ درنده در جامهء چوپان… آن زمین خور بی انصاف، عبدرب الرسول والسیاف. مظالم او بسیار است و مکاید او بی شمار که همه در این مختصر نگنجد. پس به اندکی اکتفا می کنیم که عاقلان را اشارتی کافیست…
و البته آنچه در آن اندکی گنجیده نیز برای شناخت استاد کفایت می کند. از آن جمله:
سیاف چگونه رهبر شد؟
همکاری سیاف در انتقال خانوادهء حفیظ الله امین به غرب.
نقش سیاف در بمیان آمدن القاعده.
کمک های سیاف به طالبان برضد حکمتیار و مزاری.
دعوت از اسامه برای بازگشت به افغانستان درسال 1996.
نقش سیاف در ترور احمدشاه مسعود…
که اگر فرصتی بود در آینده به هرکدام از این موضوعات پرداخته خواهد شد.
اما سخنان استاد با ادعای واهی نوشته شدن اعلامیه های ملامحمد عمر در وزیر اکبرخان موجب شد تا عده ای با استناد به سخنان گهربار ایشان، مرا مورد عنایت فحش و دشنام قرار دهند. برای من هم قابل تحمل نبود که حتی زنان بدکاره نیز به دفاع از سخنان استاد برخیزند و اتهام ناروا بر من ببندند و من خاموش باقی بمانم.
اما حقیقت چیست و چرا سیاف بصورت مبهم از بقول خودش حضور جاسوسان سخن می گوید اما از آنان نام نمی برد؟ این شخص که هم انتحاری ها را از خاک جبار به کابل انتقال می دهد و هم اعلامیه های ملاعمر را در وزیراکبرخان می نویسد کیست؟ سوال دیگر اینست که آیا واقعا استاد از درد وطن این سخنان را برزبان می آورد یا درد در جای دیگری است؟
مجاهدین سابق بخوبی می دانند که شخصی که استاد به وی اشاره دارد، کسی جز انجنیر احمدشاه احمدزی نیست. انجنیر احمدشاه روزگاری از دوستان نزدیک استاد سیاف بود بحدی که استاد بعد از اینکه تنظیم اتحاد اسلامی برای آزادی افغانستان را بوجود آورد، وی را بحیث معاون خود برگزید. انجنیر احمدشاه در حکومت استادربانی به نمایندگی از تنظیم استاد سیاف حتی در مقام صدراعظم نیز ایفای وظیفه نمود.
اما مشکل استاد با این شخص چگونه بمیان آمد و روابط چرا تیره شد؟ برای روشن شدن حقایق به دورانی برمی گردیم که دولت داکتر نجیب الله سرنگون شد و حکومت مجاهدین در کابل بمیان آمد. در آن زمان در پیشاور تعداد زیادی از مجاهدین عرب با خانواده های شان زندگی می کردند که به اشارهء امریکا، تحت فشار پاکستان قرار داشتند. کشور های متبوع این افراد نیز حاضر به پذیرفتن آنان نبودند زیرا نمی خواستند تا تجربهء جهاد افغانستان به کشور های نفت خیز عرب منتقل گردد.
نماینده هائی از مجاهدین عرب نزد استاد سیاف رفتند و گفتند که به دلیل سهم گیری در جهاد افغانستان، جز در این کشور، در هیچ جای دیگر دنیا پناهگاهی برای ما وجود ندارد بنابراین می خواهیم در افغانستان که بخاطرش در کنار شما قربانی دادیم، زندگی کنیم. سیاف به آنان وعده داد که از استاد ربانی خواهد خواست تا به آنها تابعیت افغانستان بدهد و این کار نیز صورت گرفت. استاد ربانی به انجنیر احمدشاه که وزیر داخله بود دستور داد تا به تعداد زیادی از این افراد تذکرهء تابعیت افغانستان بدهد.
تعدادی از این افراد تقاضا داشتند تا در کابل خانه بخرند. استاد سیاف به آنها گفت که پول های خود را از طریق انجنیر بشیر به انجنیر احمدشاه بفرستند. این عرب ها ملکیت های خود را در کشور های خودشان فروختند و پول آنرا به پیشاور انتقال دادند. انجنیر احمدشاه در آن زمان تعدادی خانه در کابل برای این افراد خریداری کرد و در نتیجه شایع شد که انجنیر احمدشاه در کابل دهها خانه برای خود خریداری کرده است.
با بقدرت رسیدن طالبان در کابل، انجنیر احمدشاه به خارج از کشور و استاد سیاف به شمال افغانستان رفتند تا اینکه سرانجام دولت طالبان سرنگون شد و هردو به کابل برگشتند. بعد از مدتی استاد سیاف از انجنیر احمدشاه خواست تا تمام این خانه ها را که با پول عربها خریداری شده و قباله هایش بنام انجنیر احمدشاه بود به وی تحویل دهد. انجنیر احمدشاه به وی گفت که این خانه ها ملکیت شخصی مجاهدین عرب است که در کنار ما جهاد کردند اما استاد گفت که مالکان این خانه ها همه تروریست اند و اگر به افغانستان بیایند، باید دستگیر شده و به امریکا سپرده شوند.
انجنیر احمدشاه حاضر شد تا این ملکیت ها را با سیاف نصف نماید اما جناب استاد استدلال می کرد که من تو را به عرب ها معرفی کرده بودم و آنها با اطمینان من به تو پول دادند بنابراین تمام این خانه ها متعلق به من است.
این کشمکش چند سال بطول انجامید تا اینکه یک جرگه از هر دو جانب صلاحیت گرفت و فیصله نمود که استاد از میان این خانه ها سهم خود را بشکل دلخواه انتخاب نماید. استاد خانه هائی را که در موقعیت های خوب شهر کابل قرار داشتند برای خود انتخاب کرد اما باز هم از این فیصله راضی نیست زیرا فکر می کند که بعضی ملکیت های دیگر از جمله خانهء شخصی انجنیر احمدشاه در وزیراکبرخان هم با پول اسامه بن لادن بعد از بازگشت وی از سودان خریداری شده و باید به جناب استاد داده شود. به همین دلیل اکنون استاد از راه های مختلف انجنیر احمدشاه را زیر فشار قرار می دهد تا این خانه را هم بدست آورد. اشارهء وی به نوشته شدن اعلامیه ها در وزیراکبرخان اشاره به همین خانه دارد!
کسانی که از اصل جریان مطلع نیستند، سخنان تند جناب استاد را ناشی از جاسوس ستیزی وی می دانند اما کسی که خود داروندار امروز خود را مدیون خدمت به شبکه های استخباراتی سعودی، پاکستان و سازمان سیا است و دوستی نزدیک وی با شهزاده ترکی الفیصل و شهزاده سلطان بن عبدالعزیز در دوران جهاد بر هیچ مجاهدی پوشیده نبود که همین ارتباطات روزگاری او را به مقام ریاست اتحاد اسلامی مجاهدین افغانستان رسانید، چنین شخصی امروز دیگران را به جاسوس بودن متهم می سازد.
جالب است که او از دولت می خواهد تا طالبان را «خوب بکشند» اما موسی خان اکبرزاده والی سیاف در غزنی سخنگوی داعش را بعنوان سکرتر خود استخدام می نماید و استاد در این مورد چیزی نمی گوید!
این مقال را با این نصیحت از گلستان شیخ اجل سعدی به پایان می برم که موافق حال استاد است:
هندوئی نفت اندازی همی آموخت. حکیمی گفت: ترا که خانه نئین است، بازی نه این است!
تا ندانی که سخن عین صوابست مگوی
وآنچه دانی که نه نیکوش جوابست مگوی
یار زنده صحبت باقی!

Thursday, 19 February 2015

هیچ جنگی خوب نیست

سه شنبه ۲۸ دلو ۱۳۹۳ - مصاحبه‌کننده: فردوس کاوش

مصاحبه ۸صبح با فرید مزدک، از چهره‌های کلیدی حزب دموکراتیک خلق، به مناسبت ۲۶ دلو

۲۶ دلو سال روز خروج ارتش سرخ یکی از رویداد‌های مهم تاریخ سیاسی سه دهه‌ی اخیرافغانستان است. تبعات این رویداد حالا هم برسیردگرگونی اوضاع در کشور ما محسوس است. به این بهانه با فرید مزدک ازرهبران کلیدی حزب دموکراتیک خلق مصاحبه کرده‌ایم. فرید مزدک در نوجوانی به جناح پرچم حزب دموکراتیک خلق پیوست و با لشکرکشی شوروی به افغانستان منشی سازمان جوانان این حزب شد. او از آن زمان تا سقوط دکترنجیب درتصمیم گیری‌های کلان حاکمیت وقت نقش کلیدی داشت. افکارسیاسی آقای مزدک حالا دچارتغییرشده ونگاه انتقادی به آن دوران دارد.
۸صبح: از نگر شما چرا شوروی به افغانستان لشکرکشی کرد؟

فرید مزدک: می‌خواهم کمی‌به عقب بروم تا برسم به پاسخ اصلی سوال. از آغاز دهه‌ی ۷۰ میلادی نظام سلطنتی به بن‌بست رسیده بود. اوج‌گیری فعالیت‌های جریان‌های سیاسی، افزایش نسبی نقش پارلمان و تشدید رقابت‌ها و اختلافات میان جناح‌های سیاسی در خانواده سلطنتی و ترس و بیچارگی شاه، در مدیریت دهه‌ی دموکراسی حل این همه چالش و دشواری را ناممکن می‌ساخت. روی کارآمدن محمد داوود و تلاش شتاب‌زده‌ی غرب، ایران و عربستان سعودی به دور ساختن افغانستان از ساحه‌ی تاثیر شوروی آن‌هم بدون دادن تضمین‌های لازم اقتصادی و سیاسی، کشور را به‌سوی هرج‌ومرج و بی‌ثباتی برد که تا حال ادامه دارد. این وضعیت وقتی به بدترین حالت رسید که «انقلاب ثور» اتفاق افتاد و قدرت به حزب دموکراتیک خلق افغانستان تحمیل شد. عاقبت‌نیندیشی و غفلت کرملین‌نشینان، خامی ‌رهبران حزب دموکراتیک خلق افغانستان و ماجراجویی‌های تره‌کی و امین بحران را به مرحله انفجاری و خطرناک رسانده بود. دولت خلقی به‌ویژه پس از حوادث خونین هرات، می‌کوشید تا مداخله بیشتر شوروی را برای حل دشواری‌های امنیتی و سرکوب مخالفت‌های مردم جلب کند. دولت شوروی پس از انقلاب ۲۲ دلو ایران گمان می‌کرد که امریکایی‌ها با دور ساختن افغانستان از ساحه کنترول آن‌ها، ضایعه از دست دادن رضا شاه پهلوی را جبران می‌کنند. ادامه این حالت به لشکرکشی شوروی به افغانستان انجامید و این همان چیزی بود که طرف دیگر جنگ سرد آرزو داشت. آنچه ما پس از این رویداد داریم، بی‌ثباتی، هرج‌و‌مرج، جنگ و ویرانی است.
۸صبح: یعنی هدف اصلی شوروی، نجات حزب دموکراتیک خلق بود، نه رسیدن به آب‌های گرم؟

فرید مزدک: رسیدن شوروی به آب‌های گرم بیشتر یک افسانه بوده تا واقعیت. در اعلامیه «تاس» به مناسبت ورود قطعات نظامی شوروی به افغانستان، تامین امنیت سرحدات جنوبی شوروی دلیل عمده و اصلی معرفی شده است. البته جلوگیری از سقوط دولت کابل هم یکی از اهداف بود. برای مسکو حتمی‌ نبود که حزب دموکراتیک در قدرت باشد. شوروی‌ها یک دولت دوست در کابل می‌خواستند. آن‌ها در همان بحبوحه بزن‌وببند دولت تره‌کی می‌خواستند نوراحمد اعتمادی را به حیث زعیم مطرح کنند. بعد امین او را کشت… شاید هم به همین دلیل کشت.
۸صبح: این واقعیت دارد که پیش از لشکرکشی شوروی، ببرک کارمل با خلقی‌های طرفدار تره‌کی روی تشکیل دولت جانشین امین به توافق رسیده بود؟

فرید مزدک: پرچمی‌ها پس از قتل تره‌کی توانستند روی همکاری خلقی‌ها حساب کنند، اما تا لشکرکشی شوروی، همکاری میان‌شان صورت نگرفته بود. بیشتر خلقی‌ها زیر ضربه امین قرار داشتند. اما برخی از چهره‌های مهم آن‌ها در اختیار شوروی‌ها بودند. به‌ویژه حضور ۴ وزیر خلقی (اسدالله سروری، سید محمد گلاب‌زوی، محمداسلم وطنجار و شیرجان مزدوریار) در پناهگاه‌های مسکو، استفاده از آن‌ها را در براندازی حاکمیت امین ممکن می‌ساخت. در اصل پرچمی‌ها و خلقی‌ها دو نیروی با هم ناجور و دو منتالیته متفاوت بودند. آنچه آن‌ها را به هم پیوند می‌داد وابستگی‌های رنگارنگ‌شان به مسکو بود و دیده شد که موازی با تضعیف حضور و کنترول شوروی‌ها بر افغانستان، این دو جریان بیشتر به‌سوی دشمنی با هم گام برداشتند.
۸صبح: گفته می‌شود که دولت ببرک کارمل و شوروی تصور می‌کردند که ظرف شش تا هشت ماه، مقاومت مخالفان‌شان را درهم می‌شکنند و ثبات را برقرار می‌سازند؛ آیا به واقع چنین بود؟

فرید مزدک: آری. در حزب دموکراتیک خلق افغانستان تصور همین‌گونه و بسیار خوشبینانه بود. درک کابل از حامیان و مخالفانش سطحی و آگنده با احساسات بود. آن‌ها قدرت عظیم نظامی شوروی را در کنار خود می‌دیدند، اما باور بربادرفته‌ی مردم نسبت به حزب دموکراتیک و دولت را نمی‌دیدند و هم‌چنان به حجم بی‌نهایت بزرگ کمک‌های مالی و نظامی ‌حامیان مجاهدین توجه نمی‌کردند. اما کرملین در این مورد نظر و دیدگاه یگانه نداشت. دست‌اندرکاران امور اقتصادی بیشتر در همان خط الکسی کاسیگین، نخست‌وزیر شوروی قرار داشتند که برعکس نظامی‌ها، مداخله‌ ارتش سرخ را ترجیح نمی‌دادند. گذشت زمان به درستی موضع آن‌ها صحه گذاشت. به همین سبب با آمدن «اندروپوف» بر راس قدرت، مسکو بحث خروج نظامی‌ از افغانستان را مطرح کرد که با واکنش موافق و مساعد از جانب امریکایی‌ها مواجه نشد. امریکایی‌ها می‌خواستند، شوروی‌ها را در افغانستان نگهدارند، تا ارتش سرخ بیشتر آسیب ببیند.
۸صبح: چرا تلاش‌های ببرک کارمل، برای تقویت پایگاه اجتماعی حزب و دولت، ناکام ماند و حتا نتوانست حمایت «چپ محکوم» را جلب کند؟

فرید مزدک: تقویت پایگاه اجتماعی حزب و دولت در حضور نظامی شوروی و ادامه خونین جنگ ویرانگر، خیالی بیش نبود. آنچه که نظام تره‌کی و امین بر سرِ مردم و جریان‌های سیاسی به شمول «چپی»ها آورده بودند، ایجاد فضای اعتماد و همکاری با آن‌ها را ناممکن می‌ساخت. تقویت پایگاه اجتماعی حاکمیت بیشتر بر تجارب حزب کمونیست شوروی در کشورهای آسیای میانه نگاه داشت که برای شرایط کشور ما درست و مناسب نبود.
۸صبح: گفته می‌شود که حضور انبوه مشاوران شوروی در هر اداره، قرارگاه و دفتر هم به‌جای این‌که مفید واقع شود، منجر به تضعیف نظام وقت شد؛ این ارزیابی درست است؟

فرید مزدک: بلی. از آن‌جایی که کانسپت از بنیاد درست طرح نشده بود، با افزایش مشاور و متخصص نمی‌شد کار را بهبود بخشید. تیم‌های مشاوران، در حقیقت دولتی در درون دولت شده بودند. در آن سال‌ها ما را یک نوع ترس از تنهایی، خودکفایی و بی‌مشاور ماندن، فرا گرفته بود و هم‌چنین، نهاد بدون مشاور ناتوان و کم‌حیثیت معلوم می‌شد.
۸صبح: چرا اتحاد شوروی و دولت وقت به زودی در برابر مخالفان‌شان زمین‌گیر شدند، آیا علت صرف حمایت بیرونی مخالفان بود؟

فرید مزدک: مسکو و کابل در آن سال‌ها به جنگ مصروف بودند و جنگ به تنهایی راه‌حل نبود. حضور نظامی شوروی در افغانستان، بن‌بست در رشد اقتصادی، حوادث طبیعی در ارمنستان و انفجار چرنوبیل، شوروی را مجبور می‌ساخت تا به دگرگونی‌های بنیادی در ساختار خویش و هم‌چنان در مناسبات خود با جهان دست بزند. حل نظامی ‌ناممکن بود و از جانب دیگر پیشبرد جنگ با نیروهای پراکنده که با شیوه‌های پارتیزانی مبارزه می‌کردند و از حمایت قوی مالی- تخنیکی برخوردار بودند، فرسایشی شده بود. شوروی‌ها افغانستان را چون «زخم خونین» بر پیکر خویش می‌دیدند؛ زخمی‌ که با بحران و نارسایی‌های دیگر ساختاری، نظام شوروی را به‌سوی زمین‌گیر شدن می‌برد.
۸صبح: این درست است که ببرک کارمل، با خروج نیروهای شوروی مخالف بود و در این مورد با گرباچف مشاجره کرده بود؟

فرید مزدک: بلی. ببرک کارمل مخالف خروج بدون قید و شرط نظامی‌های شوروی از افغانستان بود. او به مسکو و تیم گرباچف باور خویش را از دست داده بود. او حس می‌کرد که مسکو در یک معامله‌ی خطرناک با امریکا، منافع کابل را پامال می‌کند. پس از امضای توافقات ژنو تنها کابل و مسکو به رعایت آن پابند ماندند و این حالت، کابل را در وضعیت وخیم قرار داد.
۸صبح: پلنوم هجدهم چه داستان دارد؟ دکتر نجیب صرف انتخاب گورباچف بود یا جریانی نیرومند در درون حزب از تغییر رهبری حمایت می‌کرد؟

فرید مزدک: تغییر رهبری در کابل بخشی از برنامه خروج بود و توسط شوروی‌ها عملی شد. در این زمینه نیز شوروی‌ها دید واحدی نداشتند. نظامی‌ها «سروری» و «کاروال» را به‌جای کارمل در نظر داشتند ولی «کی‌جی‌بی» و وزارت خارجه، از دکتر نجیب حمایت می‌کردند. مسکو در جستجوی رهبر هم‌تبار مردمان دو طرف دیورند بود و این ادامه همان سیاست کهنه در رابطه به منطقه بود که با تاسف هنوز هم ادامه دارد. در درون حزب بن‌بست دیده می‌شد، اما کدام جریان نیرومند با برنامه التر ناتیف پیش از پلنوم هجده شکل نگرفته بود. خلقی‌ها و برخی از «کهنه‌پیخان» قوم‌گرا از جمع پرچمی‌ها، تحرک بیشتر داشتند. جوان‌ترها و منتقدان بیشتر در آستانه کنگره دوم حزب متبارز شدند. بن‌بست در داخل و بازسازی در شوروی، محرک‌های مهم برای دگرگونی‌های بزرگ فکری در بخش قابل ملاحظه‌ای از اعضا و فعالان حزب شده بود.
۸صبح: ظاهرا مسکو پیش از خروج کامل نظامی، ارتش وقت را تقویت کرد و حتا برای دولت وقت ذخیره‌گاه مواد غذایی ساخت؛ آیا دکتر نجیب پیش از خروج نظامی ‌شووری، از نحوه تقویت ارتش و دولت از جانب شوروی راضی بود؟

فرید مزدک: دکتر نجیب از وضع اردو راضی نبود. او طرفدار حضور قسمی ‌اردوی شوروی در افغانستان بود. تامین امنیت فرودگاه‌ها و راه حیرتان- بگرام توسط شوروی‌ها، از خواسته‌های جدی دکتر نجیب بود که هیچ‌گاه طرف قبول مسکو قرار نگرفت. طولانی شدن جنگ، نبود انگیزه برای جنگ به‌ویژه پس از اعلام سیاست مصالحه و آشتی ملی، اوج‌گیری مجدد اختلافات میان خلقی‌ها و پرچمی‌ها، کودتای تنی و نبود دید یک‌سان نسبت به مجاهدین، اردو را از درون خرد می‌کرد. حلقات مسول امور نظامی‌ در دولت نسبت به متخصصین و فرماندهان دید متعصبانه داشتند که سبب پراکندگی نیروهای کارا و تضعیف روحیه می‌شد.
۸صبح: پس این واقعیت دارد که دکتر نجیب حتا در پایان سال ۱۳۶۸ از مسکو خواسته بود یک واحد از نیروهای ویژه‌اش را برای پشتیبانی از دولت او به قندهار بفرستد؟

فرید مزدک: بلی. دکتر نجیب در تمام دوران زمامداری‌اش کوشش کرد تا واحدهایی از ارتش شوروی را در کنار خود داشته باشد، گویا شواردنادزه ]آخرین وزیر خارجه اتحاد شوروی که بعدا رییس‌جمهور گرجستان شد[، هم در این مورد از او حمایت می‌کرد. خروج کامل نظامی ‌شوروی، چیزی بود که به دکتر نجیب تحمیل شد.
۸صبح: چرا پیش از ۲۶ دلو سال ۱۳۶۷، یک توافق سیاسی برای پایان جنگ به دست نیامد؟ آیا در ژنو بحثی در مورد معضل دیورند شده بود؟

فرید مزدک: مسکو تلاش‌های کابل برای نزدیکی با تنظیم‌های «میانه‌رو» (حضرت مجددی، سیداحمد گیلانی و محمدی) را حمایت می‌کرد. یکبار هم به کمک مرحوم یاسر عرفات، دیدار با رهبران تنظیم حکمتیار را در بغداد مساعد ساخت. این دیدار را بعدها قذافی میزبانی کرد ولی به هیچ نتیجه‌ای نرسید. شرایط آن روز بسیار پیچیده بود و قوت‌های جهانی و منطقه‌ای در مورد افغانستان دید واحدی نداشتند. در طرح توافقات ژنو صرف از اصطلاح سرحدات استفاده شده، نه دیورند که همان‌گونه به امضا رسید. عبدالوکیل، وزیر خارجه دولت افغانستان بر این بخش اعتراض داشت و نمی‌خواست توافق‌نامه را امضا کند اما موضع دکتر نجیب پذیرش بی‌چون‌وچرای طرح بود. اگر وکیل طرح را امضا نمی‌کرد، از رهبری هیات سبک‌دوش می‌شد و کس دیگر را برای امضای سند به ژنو می‌فرستادند. در ژنو به تمام مسایل در روابط دو طرف پرداخته نشده بود. در پایان هم تنها کابل و مسکو به آن عمل کردند و برای طرف‌های دیگر اصلا مهم نبود.
۸صبح: روز ۲۶ دلو ۱۳۶۷ شما و دیگر سران حزب حاکم وقت، چه حسی داشتید؟

فرید مزدک: در آن روز حس‌های متضادی داشتیم. عده‌ای به مصالحه و آشتی خوشبین بودند و عده‌ای هم فکر می‌کردند هیچ‌گاه تنها گذاشته نخواهند شد. امید به عملی شدن برنامه‌های سازمان ملل، مشغولیت فکری طیف دیگری از افراد بود. ما با همین حس‌های متضاد و متفاوت، به جنگ با دشواری‌هایی رفتیم که زمان‌طلب بودند و زمان در کنترول ما نبود.
۸صبح: امروز به رویداد بیست‌وشش دلو، چگونه نگاه می‌کنید؟

فرید مزدک: این ۲۶ سال یک بار دیگر نشان داد که هیچ جنگی خوب نیست. هیچ کشور و مردمی‌ صرف به اتکای حمایت بیرونی نمی‌تواند خودش را بسازد. کشور ما بیشتر یک «موقعیت» بوده است و دولت‌ها نتوانستند این «موقعیت» را درست وارد معامله‌های بزرگ و کوچک کنند. ما از خود، وطن و منافع وطنی خویش دید و تعریف واحدی نداریم. مردمِ پُر از رنگارنگی‌های فرهنگی و قومی هستیم و به ساختار سیاسی حافظ این رنگارنگی، نیاز داریم.
۸صبح: به‌عنوان سوال آخر، آیا به واقع سقوط دکتر نجیب معلول فروپاشی شوروی بود و اگر این فروپاشی اتفاق نمی‌افتاد، دکتر نجیب دوام می‌آورد؟

فرید مزدک: دولت دکتر نجیب حداقل در کوتاه‌مدت سقوط نمی‌کرد، هرگاه شوروی در حمایت از آن باقی می‌ماند، یا حامی ‌دیگری جای آن‌را می‌گرفت. اما به‌وجود آمدن ثبات سیاسی و رشد اقتصادی به عوامل دیگر هم بستگی داشت که مهم‌ترین آن گذار از جنگ به سیاست‌های آرام در کشور و ایجاد یک اجماع جهانی و منطقه‌ای در رابطه به افغانستان بود.

۸صبح: سپاس از شما.
فرید مزدک: سپاس.
مطالب مرتبط